1.3 TCe Motor Silkeleme Arızası [Büyük Yanılgı Tuzağı]

Renault, Dacia ve Nissan modellerinde kullanılan 1.3 TCe motorlarda kullanıcıların sıkça karşılaştığı durumlardan biri, hızlanma esnasında yaşanan silkeleme (tekleme) sorunudur. Araç gaza yüklendiğinde oluşan bu anlık yığılma hissi sürüş konforunu bozmakla kalmaz, yanlış teşhisler nedeniyle araç sahiplerini gereksiz yorabilir.

Silkeleme Sorunu Hangi Durumlarda Ortaya Çıkar?

1.3 TCe motorlardaki bu spesifik arızanın karakteristiği genellikle şu şekilde gözlemlenir:

• Araç soğukken veya rölantide çalışırken motor pürüzsüzdür, herhangi bir sarsıntı hissedilmez.
• Motor tam çalışma sıcaklığına ulaştığında (ısındığında) belirtiler başlar.
• Özellikle yokuş yukarı çıkarken, sollama yaparken veya aniden gaza basıldığında (motora yük bindiğinde) anlık tekleme, gaz yememe ve silkeleme meydana gelir.

1.3 TCe Neden Silkeleme Yapar?

Otomotiv mekaniğinde hızlanma esnasındaki silkelemenin buji ömrünün dolması, arızalı ateşleme bobini veya EDC şanzıman kavrama problemleri gibi birçok farklı sebebi olabilir.

Ancak 1.3 TCe motorlarda ateşleme sistemi sağlıklı olmasına rağmen, özellikle motor ısındıktan sonra ve yük altında ortaya çıkan silkeleme sorunlarının arkasında genellikle kirlenmiş yakıt enjektörleri yatar.

1.3 TCe, Direkt Enjeksiyonlu (GDI) bir motordur. Yakıtı doğrudan yüksek sıcaklıktaki yanma odasına püskürtür. Kullanım koşulları ve yakıt kalitesine bağlı olarak zamanla enjektör uçlarında kurum (karbon) birikebilir. Tıkanan enjektörler, gaza basıp tam güç istediğinizde yeterli yakıtı doğru formda püskürtemez. Yakıtsız kalan motor fakir karışıma düşer ve araç silkelenir.

Enjektör Teklemesi mi, EDC Kavrama Titremesi mi? Nasıl Ayırt Edilir?

Silkeleme şikayetlerinde arızanın yakıt sisteminden mi yoksa 7 ileri EDC şanzımandan mı kaynaklandığını anlamak için sorunun hangi koşullarda ortaya çıktığına bakılmalıdır. İki arızanın karakteristiği tamamen birbirinden farklıdır:

• EDC Şanzıman (Kavrama) Titremesi: Kalkışlarda(örnek video linkte), sıkışık dur-kalk trafikte veya 1. vitesten 2. vitese geçiş esnasında hissedilen mekanik bir sarsıntıdır. Kavrama ısındıkça belirginleşir, ancak araç hızlanıp üst viteslere geçtiğinde bu titreme genellikle kaybolur.
• Enjektör (Motor) Silkelemesi: Kalkışlarda veya düşük hızlı vites geçişlerinde hiçbir sorun hissedilmez. Motor tam çalışma sıcaklığındayken, ara hızlanmalarda (örneğin 3. veya 4. viteste yokuş çıkarken) gaza basıldığında ortaya çıkar. Genellikle 1500-3000 devir bandında anlık gaz yememe, yığılma ve güç kesintisi olarak kendini belli eder.

Bu bölümü yazının "Yanlış Teşhis Tuzağına Dikkat Edilmeli" başlığının hemen altına ekleyebiliriz. Böylece okuyucu kendi aracındaki sorunun şanzımandan mı yoksa motordan mı kaynaklandığını net bir şekilde kendi kendine test edebilir.

Yanlış Teşhis Tuzağına Dikkat Edilmeli

Arıza lambası yanmadığında veya net bir arıza kodu alınamadığında, birçok servis ezbere buji veya ateşleme bobini değiştirme yoluna gidebilir. Hatta sorunun 7 ileri EDC şanzımandan kaynaklandığı düşünülüp kavrama değişimine kadar gidilen vakalar mevcuttur. Eğer temel sorun kirlenmiş enjektörler ise, bu parça değişimlerine rağmen motor ısındığında silkeleme sorunu aynen devam edecektir.

(Kullanıcıların ezbere parça değişimiyle yaşadığı süreçleri ve maliyetleri DonanımHaber'deki bu konu başlığından inceleyebilirsiniz.)

Doğru Teşhis ve Çözüm Adımları

Sorunun kaynağını net olarak bulmak ve ezbere parça değiştirmemek için izlenmesi gereken adımlar şunlardır:

1. Yol Testi ve Canlı Veri Okuma: Araç teşhis cihazına (OBD) bağlanarak teste çıkılmalı, silkelemenin yaşandığı yük altında enjektör püskürtme değerleri ve yakıt basıncı canlı olarak okunmalıdır.
2. Ateşleme Kontrolü: Cihazda tekleyen silindir görülüyorsa, bobin ve bujiler yer değiştirilerek sorunun ateşleme mi yoksa yakıt kaynaklı mı olduğu netleştirilmelidir.
3. Enjektör Temizliği: Sorunun enjektörlerden kaynaklandığı kesinleşirse, parçalar sökülerek profesyonel makinelerde (ultrasonik temizlik) test edilip temizlenmelidir. Çoğu durumda, ağır kurum bağlamamış enjektörlerin temizlenmesi silkeleme sorununu kalıcı olarak çözer.
4. Yakıt Katkıları Geçici Çözümdür: Yakıt deposuna eklenen enjektör temizleyici katkılar sorunu 1-2 depo boyunca çözmüş gibi gösterse de, yüksek basınçlı direkt enjeksiyon sistemindeki ağır kurumları tamamen sökemediği için silkeleme kısa süre sonra tekrarlar. Kesin çözüm enjektörlerin sökülerek temizlenmesi veya kütük halinde değişimidir.